وبلاگ
SAE روغن موتور چیست؟ راهنمای کامل گریدهای 0W-20، 5W-30، 5W-40 و 10W-40
اگر هنگام خرید روغن موتور با عبارتهایی مثل 0W-20، 5W-30، 5W-40 یا 10W-40 مواجه شدهاید و نمیدانید این اعداد دقیقاً چه معنایی دارند، تنها نیستید.
«اگر برایتان سؤال است که SAE روغن موتور چیست، باید بدانید SAE سیستم استانداردی برای طبقهبندی گرانروی یا ویسکوزیته روغن موتور است و اعدادی مانند 0W-20، 5W-30 و 5W-40 را بر اساس همین سیستم میشناسیم.»
یکی از رایجترین اشتباهات هنگام خرید روغن موتور این است که تصور کنیم هرچه عدد روغن بزرگتر باشد، روغن بهتر یا غلیظتر و در نتیجه برای موتور مناسبتر است.
واقعیت این است که این اعداد، بخشی از گرید ویسکوزیته روغن موتور را مشخص میکنند و بهتنهایی درباره کیفیت، استاندارد عملکردی یا مناسب بودن روغن برای یک خودرو تصمیم نمیگیرند.
در این راهنما قرار است دقیقاً بررسی کنیم:
- SAE چیست؟
- گرید روغن موتور یعنی چه؟
- 0W-20، 5W-30، 5W-40 و 10W-40 چه تفاوتی دارند؟
- عدد قبل و بعد از W چه معنایی دارد؟
- آیا 5W-40 از 5W-30 بهتر است؟
- آیا برای تابستان باید روغن غلیظتر استفاده کرد؟
- آیا روغن غلیظتر برای موتورهای کارکرده بهتر است؟
- تفاوت SAE با API، ACEA و ILSAC چیست؟
- برای خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی چگونه گرید مناسب را انتخاب کنیم؟
و مهمتر از همه، در پایان یک روش ساده خواهیم داشت تا بدون حدس زدن، گرید مناسب روغن موتور خودروی خود را پیدا کنید.
اگر فقط ۵ دقیقه وقت دارید، این ۷ نکته را بخوانید
اگر فرصت خواندن کل مقاله را ندارید، این نکات را به خاطر بسپارید:
- SAE گرید ویسکوزیته روغن موتور را مشخص میکند، نه کیفیت کلی روغن را.
- در روغنهایی مثل 5W-30، عدد قبل از W به رفتار روغن در دمای پایین مربوط است.
- عدد بعد از W به گرید ویسکوزیته روغن در دمای بالاتر مربوط میشود.
- 5W-40 لزوماً بهتر از 5W-30 نیست.
- 0W-20 لزوماً از 10W-40 باکیفیتتر نیست.
- برای انتخاب روغن فقط SAE کافی نیست و باید استانداردهای عملکردی و تأییدیههای لازم را هم بررسی کرد.
- گرید مناسب را سازنده موتور مشخص میکند، نه صرفاً آبوهوا، کیلومتر خودرو یا توصیه فروشنده.
پس اگر روی یک قوطی روغن نوشته شده:
5W-30
این فقط یکی از اطلاعات مهم محصول است، نه تمام داستان.
SAE چیست؟
SAE مخفف Society of Automotive Engineers است؛ انجمنی که استانداردهای مختلفی را در حوزه مهندسی خودرو و صنایع مرتبط تدوین میکند.
در مورد روغن موتور، استاندارد SAE J300 برای طبقهبندی گرید ویسکوزیته روغن موتور استفاده میشود.
به زبان ساده، SAE J300 مشخص میکند روغن موتور در محدودههای مشخص دمایی چه رفتار ویسکوزیتهای داشته باشد.
بنابراین وقتی روی روغن میبینید:
0W-20
یا:
5W-30
یا:
5W-40
در واقع با یک گرید ویسکوزیته SAE روبهرو هستید.
نکته بسیار مهم:
SAE درباره گرید ویسکوزیته صحبت میکند، نه اینکه یک روغن بهتنهایی برای موتور شما مناسب است یا نه.
ممکن است دو روغن هر دو 5W-30 باشند اما از نظر استانداردهای عملکردی، ترکیبات، تأییدیههای سازنده و کاربرد تفاوت داشته باشند.
ویسکوزیته روغن موتور چیست؟
ویسکوزیته را میتوان به زبان ساده، مقاومت سیال در برابر جاری شدن دانست.
روغن در دماهای مختلف رفتار یکسانی ندارد.
با تغییر دما، ویسکوزیته روغن نیز تغییر میکند.
به همین دلیل روغن موتور باید بتواند در شرایط مختلف کاری، ویژگیهای جریان و روانکاری موردنیاز موتور را حفظ کند.
برای مثال، روغنی که در دمای پایین بیش از حد مقاوم به جریان باشد، ممکن است هنگام استارت سرد شرایط متفاوتی نسبت به روغنی با گرید مناسبتر ایجاد کند.
از طرف دیگر، روغن در دمای کاری موتور نیز باید در محدوده مشخصی از ویسکوزیته قرار داشته باشد.
به همین دلیل گریدهای چنددرجهای مانند:
0W-20
5W-30
5W-40
10W-40
طراحی شدهاند تا رفتار روغن در شرایط دمایی مختلف را در یک طبقهبندی مشخص بیان کنند.
گریدهای روغن موتور 0W-20، 5W-30 و 5W-40 را چطور بخوانیم؟
برای اینکه موضوع کاملاً روشن شود، روغن 5W-30 را در نظر بگیرید.
این عبارت از دو بخش تشکیل شده است:
5W
و
30
حرف W مخفف Winter است.
بنابراین عدد اول به طبقهبندی ویسکوزیته روغن در شرایط دمای پایین مربوط میشود.
عدد دوم نیز گرید ویسکوزیته روغن در دمای بالاتر را مشخص میکند.
اما یک نکته مهم وجود دارد:
این اعداد را نباید بهعنوان یک دماسنج ساده یا رتبهبندی کیفیت روغن در نظر گرفت.
مثلاً نمیتوان گفت:
«5W یعنی روغن تا منفی 5 درجه مناسب است.»
این برداشت اشتباه است.
گرید SAE بر اساس آزمونها و محدودههای مشخص استاندارد تعریف میشود و عدد درجشده مستقیماً به معنی «حداقل دمای قابل استفاده خودرو» نیست.
عدد قبل از W چه معنایی دارد؟
در گریدهایی مانند:
0W-20
5W-30
5W-40
10W-40
عدد قبل از W مربوط به طبقهبندی ویسکوزیته در شرایط دمای پایین است.
بهطور کلی:
هرچه عدد W پایینتر باشد، روغن برای شرایط دمای پایین در گرید SAE مربوطه، الزامات جریانپذیری سرد متفاوت و مناسبتری دارد.
برای همین است که:
0W
از نظر گرید سرد با:
5W
و:
10W
متفاوت است.
اما باز هم نباید نتیجه بگیریم:
0W همیشه بهتر از 5W است.
چون انتخاب درست به موتور خودرو بستگی دارد.
اگر سازنده برای یک موتور 5W-30 را تعیین کرده باشد، اینکه روغن 0W-30 از نظر عدد W پایینتر است، به این معنی نیست که بدون بررسی میتوان آن را جایگزین کرد.
عدد بعد از W چه معنایی دارد؟
در روغن 5W-30، عدد 30 گرید ویسکوزیته روغن در دمای بالاتر را نشان میدهد.
در روغن 5W-40، عدد دوم 40 است.
در نتیجه این دو روغن در بخش گرید دمای بالاتر یکسان نیستند.
به زبان ساده:
5W-30 و 5W-40 در شرایط سرد گرید W یکسانی دارند، اما گرید دمای بالاتر آنها متفاوت است.
این تفاوت میتواند در انتخاب روغن مناسب موتور اهمیت داشته باشد.
تفاوت 5W-30 و 5W-40 چیست؟
این دو گرید بسیار در بازار ایران دیده میشوند.
هر دو دارای:
5W
هستند.
بنابراین بخش سرد گرید آنها یکسان است.
اما یکی:
30
و دیگری:
40
است.
پس در دمای بالاتر، گرید ویسکوزیته متفاوتی دارند.
اما آیا این یعنی 5W-40 بهتر است؟
خیر.
این دو روغن برای کاربردهای یکسانی طراحی نشدهاند و مناسب بودن آنها به مشخصات موتور بستگی دارد.
اگر سازنده خودرو 5W-30 را توصیه کرده باشد، نمیتوان صرفاً به دلیل تصور «غلیظتر بودن» 5W-40 را انتخاب کرد.
آیا 5W-40 از 5W-30 بهتر است؟
خیر.
این یکی از مهمترین اشتباهات هنگام خرید روغن موتور است.
گرید بالاتر به معنی کیفیت بالاتر نیست.
5W-30 و 5W-40 دو گرید متفاوت هستند.
ممکن است برای یک موتور، 5W-30 انتخاب صحیح باشد و برای موتور دیگری 5W-40.
حتی ممکن است یک خودروساز برای یک موتور مشخص، بسته به بازار یا شرایط کاری، چند گرید مجاز را تعیین کرده باشد.
بنابراین پاسخ درست به سؤال:
«5W-30 بهتره یا 5W-40؟»
این است:
کدامیک برای موتور خودروی من توصیه شده است؟
تفاوت 0W-20 و 5W-30 چیست؟
در این دو گرید، بخش دوم متفاوت است و بخش اول نیز متفاوت است.
0W-20
در بخش سرد، گرید 0W دارد و در بخش دمای بالاتر، گرید 20.
5W-30
گرید سرد 5W و گرید دمای بالاتر 30 دارد.
بنابراین از نظر SAE این دو روغن رفتار یکسانی ندارند.
اما آیا 0W-20 بهتر است؟
نه.
اگر موتور خودروی شما برای 5W-30 طراحی شده باشد، استفاده از 0W-20 فقط به دلیل عدد W پایینتر تصمیم درستی نیست.
تفاوت 5W-40 و 10W-40 چیست؟
در این دو روغن، عدد دوم یکسان است:
40
اما عدد اول متفاوت است:
5W
در برابر:
10W
بنابراین تفاوت اصلی در بخش گرید دمای پایین است.
این تفاوت میتواند در شرایط سرد اهمیت پیدا کند.
اما باز هم:
5W-40 لزوماً انتخاب بهتری برای همه خودروها نیست.
اگر سازنده خودرو 10W-40 را توصیه کرده باشد، صرفاً پایینتر بودن عدد W در 5W-40 دلیل کافی برای تغییر گرید نیست.
آیا هرچه عدد W کمتر باشد روغن بهتر است؟
خیر.
عدد پایینتر W به معنی یک ویژگی مشخص در شرایط دمای پایین است، نه امتیاز کلی کیفیت روغن.
مثلاً اگر:
0W-20
را با:
10W-40
مقایسه کنیم، نمیتوان گفت اولی «بهتر» است.
این دو روغن اساساً گریدهای متفاوتی دارند و ممکن است برای موتورهای متفاوتی توصیه شده باشند.
انتخاب روغن باید از نیاز موتور شروع شود، نه از کوچکترین عدد روی قوطی.
آیا روغن 0W-20 برای ایران مناسب است؟
این سؤال پاسخ یکسانی برای کل ایران ندارد.
ایران از نظر شرایط آبوهوایی بسیار متنوع است.
اما حتی اگر در منطقهای گرم زندگی کنید، نمیتوان صرفاً بر اساس دمای هوا گرید روغن را تغییر داد.
اگر سازنده خودرو 0W-20 را برای موتور توصیه کرده باشد، باید همان مشخصات و استانداردهای لازم بررسی شوند.
اگر سازنده گرید دیگری را توصیه کرده باشد، نباید صرفاً به دلیل شرایط آبوهوایی از 0W-20 استفاده کرد.
آیا برای تابستان باید روغن موتور غلیظتر بریزیم؟
این باور در بازار ایران بسیار رایج است:
«تابستان شد، روغن غلیظتر بریز.»
اما این قانون عمومی نیست.
دمای محیط یکی از عوامل مؤثر در عملکرد روغن است، ولی انتخاب گرید باید در چارچوب مشخصات موتور و توصیه سازنده انجام شود.
بنابراین نمیتوان گفت:
تابستان = 10W-40
یا:
زمستان = 5W-30
برای تمام خودروها.
گرید روغن را با تغییر فصل خودسرانه تغییر ندهید.
آیا در زمستان باید روغن 0W یا 5W استفاده کنیم؟
اگر سازنده خودرو گرید مناسب را مشخص کرده باشد، همان توصیه اولویت دارد.
در مناطق سردسیر، ویژگیهای روغن در دمای پایین اهمیت بیشتری پیدا میکند، اما این موضوع به معنی انتخاب خودسرانه پایینترین W نیست.
مثلاً اگر موتور برای 5W-30 طراحی شده باشد، نمیتوان صرفاً برای زمستان آن را به 0W-20 تبدیل کرد.
دمای محیط باید در کنار مشخصات سازنده بررسی شود.
آیا روغن 10W-40 برای تابستان بهتر است؟
نه لزوماً.
10W-40 یک گرید مشخص است، نه یک «روغن مخصوص تابستان».
اگر خودروی شما 10W-40 را نیاز داشته باشد، استفاده از آن منطقی است.
اما اگر سازنده 5W-30 یا 0W-20 را تعیین کرده باشد، انتخاب 10W-40 فقط به دلیل گرمای تابستان ممکن است انتخاب مناسبی نباشد.
آیا روغن غلیظتر برای موتورهای کارکرده بهتر است؟
این یکی از پرتکرارترین توصیهها در بازار خودرو است.
مثلاً گفته میشود:
«ماشین بالای 100 هزار کیلومتر کار کرده، پس 5W-40 بریز.»
اما کیلومتر خودرو بهتنهایی دلیل کافی برای تغییر گرید روغن نیست.
اگر موتور روغن کم میکند، باید ابتدا علت بررسی شود.
ممکن است علت مربوط به:
- نشتی خارجی
- روغنسوزی
- رینگ و پیستون
- کاسهنمدها
- سیستم تهویه کارتل
- توربو
- یا مشکلات دیگر
باشد.
تغییر گرید نباید جای تشخیص عیب مکانیکی را بگیرد.
آیا روغن 5W-40 برای خودروهای کارکرده بهتر از 5W-30 است؟
نه بهصورت عمومی.
اگر خودروی شما برای 5W-30 طراحی شده باشد، صرفاً بالا رفتن کیلومتر خودرو دلیل کافی برای استفاده از 5W-40 نیست.
اگر تغییر گرید لازم باشد، باید بر اساس وضعیت موتور و مشخصات مجاز سازنده انجام شود.
این موضوع بهخصوص در خودروهای مدرن اهمیت دارد، زیرا موتور ممکن است به مشخصات خاصی از روغن نیاز داشته باشد.
آیا گرید SAE کیفیت روغن را مشخص میکند؟
خیر.
این موضوع را باید کاملاً از هم جدا کنیم.
SAE = گرید ویسکوزیته
اما کیفیت و عملکرد روغن با مشخصات و استانداردهای دیگری نیز بررسی میشود.
برای مثال ممکن است روی بسته روغن علاوه بر SAE، با مواردی مانند:
API
ACEA
ILSAC
یا:
OEM Approval
مواجه شوید.
بنابراین اگر روی قوطی نوشته شده:
5W-30
فقط از روی این عبارت نمیتوان درباره کیفیت کلی یا مناسب بودن روغن برای خودروی خاص نتیجهگیری کرد.
تفاوت SAE و API چیست؟
این دو را با هم اشتباه نگیرید.
SAE درباره طبقهبندی ویسکوزیته روغن صحبت میکند.
API دستهبندی عملکردی روغن را مشخص میکند.
برای مثال:
5W-30
یک گرید SAE است.
در حالی که:
API SP
یا:
API SQ
به دستهبندی عملکردی API مربوط است.
بنابراین ممکن است دو روغن هر دو:
5W-30
باشند اما از نظر API یا سایر مشخصات با یکدیگر متفاوت باشند.
تفاوت SAE و ACEA چیست؟
ACEA سیستم دیگری برای مشخصات عملکردی روغن موتور است که در بازار خودروهای اروپایی اهمیت زیادی دارد.
برای مثال ممکن است روی روغنی ببینید:
ACEA C3
در حالی که همان روغن ممکن است گرید:
5W-30
نیز داشته باشد.
در این حالت:
5W-30 = گرید SAE
و:
ACEA C3 = مشخصه عملکردی ACEA
بنابراین این دو اطلاعات متفاوتی را ارائه میکنند.
تفاوت SAE و ILSAC چیست؟
ILSAC نیز برای مشخصات عملکردی روغنهای موتور خودروهای سواری، بهخصوص در زمینه استانداردهای مورد استفاده در خودروهای آمریکایی و ژاپنی، اهمیت دارد.
برای مثال ممکن است روی محصول عبارتی مانند:
GF-6A
یا:
GF-7A
وجود داشته باشد.
این عبارت، گرید SAE نیست.
ممکن است همان روغن همزمان مثلاً:
0W-20
باشد.
در این حالت:
0W-20 = گرید ویسکوزیته SAE
و:
GF-7A = مشخصات ILSAC
است.
OEM Approval چیست و چرا مهم است؟
برخی خودروسازان برای روغن موتور مورد استفاده در موتورهای خود، مشخصات یا تأییدیههای اختصاصی تعیین میکنند.
ممکن است روغنی:
5W-30
باشد اما برای یک موتور خاص لازم باشد تأییدیه سازنده مشخصی را نیز داشته باشد.
در چنین شرایطی فقط نگاه کردن به SAE کافی نیست.
اگر سازنده خودرو Approval مشخصی تعیین کرده باشد، باید آن را با محصول تطبیق دهید.
آیا یک روغن 5W-30 برای تمام خودروهای 5W-30 مناسب است؟
خیر.
این یکی از مهمترین نکات این مقاله است.
فرض کنید دو خودرو هر دو روغن:
5W-30
میخواهند.
ممکن است یکی از آنها به یک استاندارد عملکردی خاص نیاز داشته باشد و دیگری به مشخصات متفاوت.
حتی ممکن است یکی از خودروها به تأییدیه اختصاصی سازنده نیاز داشته باشد.
بنابراین:
5W-30 بودن، فقط یکی از شروط انتخاب است.
چگونه گرید مناسب روغن موتور را پیدا کنیم؟
بهترین روش این است که انتخاب را از مشخصات خودرو شروع کنید.
مرحله اول: مدل دقیق خودرو را مشخص کنید
نام خودرو بهتنهایی همیشه کافی نیست.
مرحله دوم: سال ساخت را مشخص کنید
سال ساخت میتواند در شناسایی نسخه خودرو اهمیت داشته باشد.
مرحله سوم: کد یا نوع موتور را پیدا کنید
این مرحله در بسیاری از خودروها بسیار مهم است.
مرحله چهارم: دفترچه یا منبع رسمی سازنده را بررسی کنید
گریدهای مجاز و مشخصات روغن را پیدا کنید.
مرحله پنجم: SAE را مشخص کنید
مثلاً:
5W-30
مرحله ششم: استانداردهای عملکردی را بررسی کنید
مثلاً:
API
ACEA
ILSAC
مرحله هفتم: Approval را بررسی کنید
در صورت وجود الزام سازنده.
مرحله هشتم: محصول را انتخاب کنید
حالا میتوانید بین محصولات سازگار، کیفیت، اصالت، برند، حجم و قیمت را مقایسه کنید.
اول مشخصات؛ بعد محصول.
روغن مناسب خودروهای داخلی را چگونه انتخاب کنیم؟
در بازار ایران خودروهای داخلی متنوعی با موتورهای مختلف وجود دارند.
بنابراین نمیتوان گفت:
«همه خودروهای ایرانی 10W-40 میخواهند.»
این نوع توصیه عمومی میتواند باعث انتخاب اشتباه شود.
برای خودروهای داخلی نیز باید:
مدل + سال + موتور + توصیه سازنده + SAE + استاندارد
بررسی شود.
روغن مناسب خودروهای مونتاژی چگونه انتخاب میشود؟
در خودروهای مونتاژی، مسئله حتی میتواند پیچیدهتر باشد.
یک مدل خودرو ممکن است در سالهای مختلف با موتور یا مشخصات متفاوت عرضه شده باشد.
بنابراین فقط جستوجوی:
«روغن موتور X»
ممکن است اطلاعات کافی در اختیار شما قرار ندهد.
موتور واقعی خودرو را شناسایی کنید و سپس مشخصات روغن را تطبیق دهید.
روغن مناسب خودروهای وارداتی چگونه انتخاب میشود؟
در خودروهای وارداتی ممکن است علاوه بر SAE و استانداردهای عمومی، تأییدیههای اختصاصی سازنده اهمیت زیادی داشته باشند.
برای همین در این خودروها بهتر است قبل از خرید:
- دفترچه خودرو
- مشخصات موتور
- گریدهای مجاز
- استانداردهای عملکردی
- Approvalهای سازنده
بررسی شوند.
هرچه خودرو و موتور تخصصیتر باشد، انتخاب بر اساس صرفاً عدد SAE ریسک بیشتری دارد.
آیا شرایط آبوهوایی ایران در انتخاب SAE اهمیت دارد؟
بله، شرایط محیطی میتواند مهم باشد.
اما نباید آن را تنها معیار انتخاب قرار داد.
ایران دارای مناطق:
- بسیار گرم
- سرد
- کوهستانی
- خشک
- مرطوب
است.
از طرف دیگر خودرو ممکن است در:
- ترافیک شهری
- بزرگراه
- جاده
- مسیرهای کوتاه
- استفاده سنگین
کار کند.
بنابراین شرایط محیطی باید در کنار مشخصات موتور و توصیه سازنده بررسی شود.
آیا نوع رانندگی روی انتخاب گرید روغن تأثیر دارد؟
شرایط رانندگی میتواند روی برنامه نگهداری و شرایط کاری روغن تأثیر بگذارد.
اما این به معنی تغییر خودسرانه گرید SAE نیست.
مثلاً اگر بیشتر در ترافیک سنگین رانندگی میکنید، ممکن است شرایط سرویس خودرو با رانندگی عمدتاً جادهای متفاوت باشد.
اما این موضوع بهتنهایی مجوز تبدیل:
5W-30 → 5W-40
نیست.
هر تغییر گرید باید با مشخصات مجاز موتور سازگار باشد.
آیا روغن موتور سنتتیک باید گرید خاصی داشته باشد؟
خیر.
«تمامسنتتیک» و «5W-30» دو مفهوم متفاوت هستند.
5W-30 گرید ویسکوزیته است.
در حالی که:
Full Synthetic
به نوع/توصیف فرمولاسیون روغن مربوط میشود.
بنابراین ممکن است روغن تمامسنتتیک با گریدهای مختلف تولید شود.
انتخاب باید بر اساس مشخصات موردنیاز موتور انجام شود.
آیا قیمت روغن به گرید SAE بستگی دارد؟
گرید میتواند یکی از عوامل باشد، اما قیمت روغن به عوامل متعددی بستگی دارد.
از جمله:
- فرمولاسیون
- برند
- استانداردها
- تأییدیهها
- نوع روغن
- حجم
- بازار و زنجیره تأمین
- بستهبندی
بنابراین:
گرانتر بودن یک گرید به معنی مناسبتر بودن آن برای موتور شما نیست.
آیا روغن 0W-20 برای موتورهای قدیمی مناسب است؟
نمیتوان برای تمام موتورهای قدیمی یک پاسخ یکسان داد.
اگر سازنده موتور استفاده از 0W-20 را مجاز یا توصیه کرده باشد، میتواند گزینه مناسبی باشد.
اگر موتور برای گرید دیگری طراحی شده باشد، نباید صرفاً بر اساس جدیدتر بودن یا پایینتر بودن عدد W، گرید را تغییر داد.
سال خودرو بهتنهایی تعیینکننده نیست؛ مشخصات موتور تعیینکننده است.
آیا روغن 10W-40 برای خودروهای جدید مناسب است؟
همانطور که درباره خودروهای قدیمی نمیتوان نسخه واحد داد، درباره خودروهای جدید نیز نمیتوان گفت 10W-40 مناسب یا نامناسب است.
اگر سازنده موتور 10W-40 را مجاز اعلام کرده باشد، میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
اگر موتور به گرید و استاندارد دیگری نیاز داشته باشد، نباید صرفاً به دلیل در دسترس بودن 10W-40 آن را انتخاب کرد.
آیا میتوان گرید SAE را در هر تعویض روغن تغییر داد؟
بدون بررسی مشخصات سازنده، بهتر است این کار را انجام ندهید.
اگر قصد دارید مثلاً:
5W-30 را به 5W-40
تغییر دهید، ابتدا بررسی کنید که گرید جدید برای موتور شما مجاز است یا خیر.
اگر خودرو روغن کم میکند یا موتور کارکرد بالایی دارد، ابتدا علت را مشخص کنید.
تغییر گرید نباید جایگزین تشخیص فنی موتور شود.
یک مثال ساده برای درک تفاوت گریدها
فرض کنید سه روغن داریم:
0W-20
5W-30
5W-40
اگر فقط به اعداد نگاه کنیم ممکن است تصور کنیم:
0W-20 ← بهترین
5W-30 ← متوسط
5W-40 ← ضعیفتر
اما چنین ترتیبی کاملاً اشتباه است.
این اعداد رتبهبندی کیفیت نیستند.
هر گرید برای ویژگیهای ویسکوزیته مشخصی طبقهبندی شده است.
ممکن است خودروی A به 0W-20 نیاز داشته باشد.
خودروی B به 5W-30.
و خودروی C به 5W-40.
در این مثال، هیچکدام «بهتر» نیستند.
هرکدام برای موتور مناسب خودشان انتخاب شدهاند.
اشتباهات رایج هنگام انتخاب SAE
اشتباه اول: هرچه عدد بزرگتر باشد روغن بهتر است
غلط.
اشتباه دوم: هرچه W پایینتر باشد روغن برای همه خودروها بهتر است
غلط.
اشتباه سوم: تابستان یعنی روغن غلیظتر
یک قانون عمومی نیست.
اشتباه چهارم: زمستان یعنی حتماً 0W
بدون بررسی مشخصات موتور صحیح نیست.
اشتباه پنجم: موتور کارکرده حتماً روغن غلیظتر میخواهد
کیلومتر خودرو بهتنهایی کافی نیست.
اشتباه ششم: 5W-30 یعنی کیفیت مشخصی از روغن
SAE فقط گرید ویسکوزیته را مشخص میکند.
اشتباه هفتم: هر 5W-30 برای هر خودروی 5W-30 مناسب است
استانداردها و Approvalها نیز باید بررسی شوند.
اشتباه هشتم: روغن خارجی با گرید مناسب حتماً بهترین گزینه است
ملیت برند معیار کافی نیست.
هنگام خرید روغن موتور چه چیزهایی را روی بسته بررسی کنیم؟
اگر گرید موردنیاز خودرو را میدانید، فقط دنبال عدد SAE نباشید.
این موارد را نیز بررسی کنید:
SAE
مثلاً:
5W-30
API
مثلاً:
API SP
ACEA
در صورت نیاز:
ACEA C3
ILSAC
در صورت نیاز:
GF-7A
OEM Approval
در صورت وجود.
حجم محصول
مثلاً 1، 4 یا 5 لیتر.
اصالت محصول
و در نهایت:
سازگاری کامل با مشخصات موتور خودرو
SAE به تنهایی برای خرید روغن کافی نیست
بیایید این موضوع را خیلی ساده جمع کنیم.
اگر فروشنده بگوید:
«5W-30 میخوای؟ اینم 5W-30.»
هنوز انتخاب کامل نشده است.
باید بپرسیم:
کدام 5W-30؟
با چه:
- API؟
- ACEA؟
- ILSAC؟
- Approval؟
- مشخصات سازنده؟
- نوع فرمولاسیون؟
- اصالت؟
این همان تفاوت بین دیدن گرید و انتخاب روغن مناسب است.
چکلیست انتخاب گرید مناسب روغن موتور
قبل از خرید این موارد را مشخص کنید:
☐ مدل دقیق خودرو
☐ سال ساخت
☐ کد یا نوع موتور
☐ نوع موتور
☐ توصیه سازنده
☐ گرید SAE
☐ استاندارد API در صورت نیاز
☐ استاندارد ACEA در صورت نیاز
☐ مشخصات ILSAC در صورت نیاز
☐ Approval سازنده در صورت وجود
☐ حجم روغن موردنیاز
☐ شرایط استفاده از خودرو
☐ اصالت محصول
☐ قیمت و ارزش خرید
اگر این اطلاعات را دارید، انتخاب روغن دیگر بر اساس حدس نیست.
جدول خلاصه SAE، API، ACEA و ILSAC
| عبارت روی روغن | چه چیزی را مشخص میکند؟ |
|---|---|
| SAE 5W-30 | گرید ویسکوزیته |
| API SP / SQ | دستهبندی عملکردی API |
| ACEA C3 | دسته عملکردی ACEA |
| ILSAC GF-7A | مشخصات عملکردی ILSAC |
| OEM Approval | تأییدیه یا الزام اختصاصی سازنده |
| Full Synthetic | توصیف نوع/فرمولاسیون روغن |
این موارد جایگزین یکدیگر نیستند؛ هرکدام اطلاعات متفاوتی درباره روغن ارائه میکنند.
پس گرید روغن موتور 0W-20 بهتر است یا 5W-30؟
هیچ پاسخ عمومی وجود ندارد.
اگر موتور خودرو برای:
0W-20
طراحی شده باشد، همان گرید میتواند انتخاب صحیح باشد.
اگر برای:
5W-30
طراحی شده باشد، 5W-30 انتخاب منطقی است.
گرید مناسب را موتور تعیین میکند، نه مقایسه عددها با یکدیگر.
پس گرید روغن موتور 5W-30 بهتر است یا 5W-40؟
باز هم پاسخ به موتور بستگی دارد.
هر دو در بخش W گرید 5W دارند، اما گرید دمای بالاتر آنها متفاوت است.
بنابراین:
5W-40 بهتر از 5W-30 نیست؛ فقط متفاوت است.
اگر هر دو گرید توسط سازنده مجاز باشند، آن وقت میتوان بر اساس شرایط و سایر مشخصات انتخاب کرد.
پس گرید روغن موتور 5W-40 بهتر است یا 10W-40؟
هر دو گرید دمای بالاتر 40 دارند، اما بخش W متفاوت است.
5W-40 و 10W-40 از نظر گرید دمای پایین یکسان نیستند.
انتخاب بین آنها نیز باید با مشخصات موتور و شرایط استفاده سازگار باشد.
SAE روغن موتور چیست و گرید آن چه معنایی دارد؟
«SAE در روغن موتور چیست؟ SAE روشی برای طبقهبندی ویسکوزیته روغن موتور است که به ما کمک میکند رفتار روغن را در دماهای مختلف بهتر بشناسیم.»
این مهمترین جمله این مقاله است.
اگر یک موتور به 0W-20 نیاز دارد، 0W-20 انتخاب صحیح است.
اگر موتور دیگری به 5W-40 نیاز دارد، 5W-40 انتخاب صحیح است.
هیچ گریدی برای تمام خودروها بهترین نیست.
تجربه شما از گرید روغن موتور چیست؟
اگر تجربه واقعی درباره انتخاب گرید روغن موتور دارید، در بخش دیدگاهها بنویسید:
مدل خودرو + سال ساخت + موتور + گرید روغن + برند + کیلومتر کارکرد + شرایط رانندگی
مثلاً:
«خودروی … با موتور …، از روغن 5W-30 استفاده کردم و بعد از … کیلومتر این نتیجه را گرفتم.»
این اطلاعات میتواند برای مالک خودروی دیگری که در حال انتخاب روغن است مفید باشد.
اگر درباره انتخاب گرید برای خودروی خودتان سؤال دارید، مدل، سال ساخت و موتور خودرو را در دیدگاه بنویسید.
روغن موتور مناسب خودروی خود را پیدا کنید
حالا که تفاوت گریدهای SAE را میدانید، مرحله بعد انتخاب محصولی است که هم گرید مناسب و هم استانداردهای موردنیاز موتور شما را داشته باشد.
در قطعهبازار میتوانید محصولات روغن موتور موجود را بررسی و بر اساس مشخصات، برند، حجم و قیمت مقایسه کنید.
مشاهده روغن موتورهای قطعهبازار
اگر برای سرویس روغن به فیلتر روغن نیز نیاز دارید:
مشاهده فیلترهای روغن قطعهبازار
پرسشهای متداول درباره SAE و گرید روغن موتور
SAE روغن موتور چیست؟
SAE روغن موتور چیست؟ SAE سیستم طبقهبندی ویسکوزیته روغن موتور است. گریدهایی مانند 0W-20، 5W-30، 5W-40 و 10W-40 با استفاده از این سیستم تعریف میشوند. انتخاب گرید مناسب باید بر اساس مشخصات موتور و توصیه سازنده خودرو انجام شود.
عدد 5 در روغن 5W-30 یعنی چه؟
عدد 5 بخشی از گرید SAE در شرایط دمای پایین است و حرف W به Winter اشاره دارد.
عدد 30 در روغن 5W-30 یعنی چه؟
عدد 30 گرید ویسکوزیته روغن در بخش دمای بالاتر طبق طبقهبندی SAE است.
آیا 5W-40 از 5W-30 بهتر است؟
خیر. این دو گرید متفاوت هستند و مناسب بودن هرکدام به مشخصات موتور خودرو بستگی دارد.
آیا 0W-20 از 5W-30 بهتر است؟
خیر. 0W-20 فقط گرید متفاوتی دارد. انتخاب صحیح باید بر اساس توصیه سازنده موتور انجام شود.
آیا 10W-40 برای موتورهای قدیمی بهتر است؟
نه لزوماً. قدیمی یا کارکرده بودن خودرو بهتنهایی دلیل کافی برای انتخاب 10W-40 نیست.
آیا در تابستان باید روغن غلیظتر استفاده کنیم؟
نه بهصورت عمومی. دمای محیط مهم است، اما گرید روغن باید با مشخصات موتور و توصیه سازنده مطابقت داشته باشد.
آیا در زمستان باید روغن 0W بریزیم؟
نه لزوماً. گرید 0W فقط در صورتی باید انتخاب شود که برای موتور خودرو مناسب یا مجاز باشد.
آیا SAE کیفیت روغن را مشخص میکند؟
خیر. SAE گرید ویسکوزیته را مشخص میکند. برای بررسی عملکرد روغن باید استانداردهایی مانند API، ACEA یا ILSAC و در صورت نیاز Approval سازنده نیز بررسی شوند.
آیا هر روغن 5W-30 برای هر خودرو مناسب است؟
خیر. علاوه بر SAE باید استانداردهای عملکردی و تأییدیههای موردنیاز موتور بررسی شوند.
بهترین گرید روغن موتور برای خودرو چیست؟
گریدی که سازنده خودرو برای موتور موردنظر توصیه یا مجاز کرده باشد. بهترین گرید عمومی برای همه خودروها وجود ندارد.
جمعبندی نهایی
در نهایت، دانستن اینکه SAE روغن موتور چیست فقط اولین مرحله است. برای انتخاب روغن مناسب باید گرید SAE، استانداردهای عملکردی و تأییدیههای موردنیاز موتور خودروی خود را بررسی کنید.
وقتی روی قوطی روغن میبینید:
0W-20
5W-30
5W-40
یا:
10W-40
در حال مشاهده گرید ویسکوزیته SAE هستید.
عدد قبل از W به طبقهبندی ویسکوزیته در شرایط دمای پایین مربوط است و عدد بعد از W گرید ویسکوزیته در دمای بالاتر را مشخص میکند.
اما این اعداد بهتنهایی نمیگویند کدام روغن برای خودروی شما مناسب است.
برای انتخاب درست باید این مسیر را طی کنید:
خودرو
↓
موتور
↓
توصیه سازنده
↓
گرید SAE
↓
API / ACEA / ILSAC
↓
OEM Approval در صورت نیاز
↓
محصول مناسب
↓
بررسی اصالت و ارزش خرید
پس اگر فقط یک نکته از این مقاله به خاطر میسپارید، این باشد:
5W-40 بهتر از 5W-30 نیست؛ 0W-20 بهتر از 10W-40 نیست؛ گرید مناسب، گریدی است که با نیاز موتور خودروی شما مطابقت داشته باشد.
قبل از خرید روغن، عدد روی قوطی را نبینید؛ مشخصات موتور را پیدا کنید.
